De module Sociaal-fysiek van het Woononderzoek Nederland 2009 (WoON2009) is ontwikkeld om de kwaliteit van de woonomgeving beter in beeld te brengen en het sociale en het fysieke aan elkaar te koppelen. De module is ook in 2006 uitgevoerd. Hierdoor kunnen ontwikkelingen zichtbaar worden gemaakt. De informatie wordt onder meer gebruikt om ontwikkelingen op het terrein van de stedelijke vernieuwing te volgen.
De module Sociaal-fysiek kenmerkt zich door het inventariseren van de kwaliteit van de woonomgeving op twee manieren:
- door middel van een enquête wordt de beleving van de bewoners in kaart gebracht
- door middel van een omgevingsopname door een inspecteur wordt de kwaliteit van de omgeving op een gestandaardiseerde (objectieve) manier gemeten.
Enquête onderdeel
Ten behoeve van de module Sociaal-fysiek is een vragenlijst geconstrueerd waarmee de leefbaarheidssituatie op een groot aantal punten getoetst wordt. De vragenlijst bevat onder andere vragen over de sociale samenstelling van de buurt, de sociale contacten in de buurt, de voorzieningen, het groen, onderhoud, hinder en overlast, bereikbaarheid, sociale veiligheid en ontwikkeling van de buurt. De vragenlijst vormt de 'keerzijde' van de woonomgevingsopname (zie hierna). De woonomgevingsopnamen zijn alleen bij respondenten in de G31 uitgevoerd.
Opname Woonomgeving
De opname van de woonomgeving wordt door getrainde opnemers uitgevoerd. Zij zorgen voor de objectieve opname die naast het subjectieve beeld van de bewoner wordt gelegd. Zo blijkt bijvoorbeeld dat voor een inwoner van een kleinere stad een veel kleinere hoeveelheid graffiti al aanleiding geeft om daar negatief over te oordelen dan voor een bewoner uit één van de grote steden. Daarnaast maakt de woonomgevingsopname het mogelijk om te onderzoeken welke aspecten -in welke richting- het oordeel over de woonomgeving beïnvloeden.
Om een analyseerbare 'foto' van de directe woonomgeving te maken, scoort de opnemer onderwerpen direct vóór de woning, onderwerpen 'kijkend' vanuit de woning en onderwerpen binnen een straal van 100 meter van de woning. Tot slot kijkt de opnemer in hoeverre het gescoorde gebied afwijkt van de omgeving vlak daarbuiten.
Beschikbaarheid
De bestanden mogen uitsluitend worden gebruikt voor onderzoek en statistiek ten behoeve van het agenderen en vormgeven van beleid, het volgen van de beleidsuitvoering en het verantwoorden van beleid op de thema's bouwen en wonen. Daarom is het onderzoek slechts beschikbaar voor organisaties en bedrijven die werkzaam zijn op het beleidsterrein wonen. Om deze reden dient de aanvrager een geldig e-mailadres van de betreffende organisatie te gebruiken.
Het WoonOnderzoek Nederland (WoON) is een onderzoeksmethode om woonwensen en woonomstandigheden in kaart te brengen. Het onderzoek vervangt vanaf 2006 het WoningBehoefte Onderzoek (WBO) en de Kwalitatieve Woningregistratie (KWR). Sinds 1964 leverden deze onderzoeken de basisinformatie over wonen. Het WoON geeft inzicht in onder andere de samenstelling van huishoudens, de huisvestingssituatie, de woonlasten, de woonwensen, de woning en de woonomgeving.
Voor medewerkers van overheidsinstellingen en universiteiten is het belangrijk om die versie van het bestand aan te vragen die speciaal voor hen samengesteld is. Medewerkers van andere instellingen kunnen de versie voor overige partijen aanvragen. Studenten kunnen uitsluitend een aanvraag indienen via docent of stagebegeleider. Het is noodzakelijk dat de aanvraag ingediend wordt met het officiële e-mail adres van de organisatie waar de aanvrager werkzaam is.
Sinds release 1.5 van 2009 wordt voor de beschikbaarstelling van het bestand niet langer onderscheid gemaakt naar overheid, universiteiten en overige partijen. Om privacy-redenen zijn de vierpositie postcodes en de buurtindelingen niet meer beschikbaar, en zijn leeftijden ingedeeld in klassen.